Ouderwetse ambachten festival Haaksbergen: wat kun je verwachten

Aantal kunstenaars op Kunstmarkt 2025: 100+ ·
Datum Kunstmarkt 2025: 20 juli ·
Locatie: Scholtenhagenpark, Haaksbergen

Zes feiten uit de lokale agenda, één patroon: Haaksbergen biedt geen eenduidig ambachtenfestival, maar wel een reeks evenementen waar oude ambachten centraal staan.

Welke oude ambachten zijn er?

Onder de noemer ‘oude ambachten’ vallen technieken die vaak generaties lang mondeling zijn doorgegeven. Op de Kunstmarkt in Haaksbergen waren onder meer houtdraaien, koperslaan, batikken en wolspinnen te zien – een greep uit de ambachten die door de meer dan honderd deelnemers werden gedemonstreerd (Kunst en Cultuur Twente). Ook traditioneel figuurzagen en klompen maken passeren de revue, zoals blijkt uit het workshopaanbod van Haaksbergen Natuurlijk (lokale cultuuragenda).

Houtdraaien, koperslaan, kintsugi, batik

• Houtdraaien – een draaibank geeft hout een ronde vorm, gebruikt voor meubels en gebruiksvoorwerpen.
• Koperslaan – koper wordt warm gesmeed en in vorm gebracht, een ambacht dat vroeger in elk dorp te vinden was.
• Kintsugi – Japans repareren van gebroken aardewerk met goud, een techniek die ook in Nederland opduikt.
• Batik – wasverf op textiel, een ambacht met wortels in Indonesië maar inmiddels ook geworteld in de Nederlandse handwerkcultuur.

Oude Hollandse ambachten zoals wolspinnen en figuurzagen

Wolspinnen en figuurzagen behoren tot de typisch Nederlandse ambachten die nog steeds worden beoefend. Op de publieksdag van Noaberboeren op 27 september 2025 stonden deze technieken centraal, naast demonstraties van mandenvlechten en smeden (CCH Haaksbergen).

Het patroon: wie wil zien hoe een ambacht ontstaat, hoeft in Haaksbergen niet naar een museum – de markt is het atelier.

Welke ambachten waren er in de jaren twintig van de vorige eeuw?

De jaren twintig van de vorige eeuw kenden een bloei aan beroepen die nu bijna verdwenen zijn. Denk aan de hoedenmaker, kuiper (tonnenmaker), touwslager, klompenmaker en lantaarnopsteker. Veel van deze ambachten werden later overbodig door massaproductie en elektrificatie. De lokale workshopagenda van Haaksbergen Natuurlijk vermeldt dat klompen maken en textielbewerking nog steeds worden aangeboden – een directe link naar die tijd.

Beroepen uit de jaren 1920

• Hoedenmaker – maakte hoeden van vilt, stro of stof.
• Kuiper – vervaardigde houten vaten voor wijn, bier en zuivel.
• Touwslager – draaide touwen van hennep of vlas.
• Klompenmaker – sneed klompen uit wilgen- of populierenhout.
• Lantaarnopsteker – stak ’s avonds de gaslantaarns aan in de straten.

Vroegere ambachten die nu vergeten zijn

Naast de bekende beroepen waren er specialistische functies zoals de scharensliep, de bezembinder en de blauwverver. Deze ambachten zijn vrijwel uitgestorven, maar worden soms nog op festivals of in openluchtmusea getoond. De Kunstmarkt in Haaksbergen biedt een podium aan enkele van deze vergeten technieken.

Het patroon: de ambachten uit de jaren twintig vormden de ruggengraat van de lokale economie. Hun verdwijning zegt veel over de verschuiving naar industrie en diensten – een verlies aan vakmanschap dat nu juist weer wordt gewaardeerd.

Oude ambachten: is het nog van deze tijd?

De hernieuwde aandacht voor duurzaamheid en handwerk heeft een opleving van oude ambachten teweeggebracht. Mensen willen weer weten waar hun spullen vandaan komen en hoe ze worden gemaakt. De Kunstmarkt Haaksbergen 2025 trok dan ook niet alleen ouderen, maar ook veel jonge bezoekers die zich lieten verrassen door live-demonstraties van houtdraaien en batik.

Waarom oude ambachten relevant blijven

• Duurzaamheid: handgemaakte producten gaan langer mee en zijn vaak repareerbaar.
• Uniciteit: elk ambachtelijk stuk is anders, in tegenstelling tot massaproductie.
• Verbondenheid: ambachten brengen generaties samen en versterken de lokale identiteit.

Heropleving van ambachtelijke vaardigheden

Platforms zoals Haaksbergen Natuurlijk (lokale erfgoedgids) bieden het hele jaar door workshops aan, van klompen maken tot textielverven. De vraag naar deze cursussen neemt toe, aldus de organisatoren. Ook op de Noaberboeren-publieksdag stonden workshops centraal, waar bezoekers zelf aan de slag konden (CCH Haaksbergen).

Die conclusie geldt ook voor de volgende edities: de workshops bepalen het karakter van de evenementen.

Waar en wanneer vindt het ouderwetse ambachten festival in Haaksbergen plaats?

Een evenement met de exacte naam ‘ouderwetse ambachten festival’ is in Haaksbergen in 2025 niet aangetroffen. Wel zijn er twee grote publieksevenementen die oude ambachten centraal stellen: de Kunstmarkt Haaksbergen op 20 juli 2025 in het Scholtenhagenpark, en de Noaberboeren publieksdag op 27 september 2025 aan de Aaftinksweg (CCH Haaksbergen). Beide zijn gratis toegankelijk.

Evenementen in Haaksbergen

• Kunstmarkt Haaksbergen 2025 – 20 juli, 12:00-17:00, Scholtenhagenpark. Demonstraties, workshops, muziek en straattheater.
• Noaberboeren publieksdag – 27 september, 10:30-16:00, Aaftinksweg. Oude ambachten, braderie, optredens.

Nationale festivals zoals Ambacht in Beeld en Zuiderzeemuseum

Buiten Haaksbergen zijn er landelijke festivals die een breder overzicht bieden. Het Ambacht in Beeld Festival (2025, 2026) toont ruim honderd meester-ambachtslieden met workshops, masterclasses en lezingen. Het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen organiseert jaarlijks eind juni een Ambachten Festival. Beide festivals zijn een aanrader voor wie een compleet beeld wil krijgen van oude en nieuwe ambachten in Nederland.

De afweging: voor een lokaal, laagdrempelig bezoek kies je de evenementen in Haaksbergen. Voor een uitgebreide ervaring met tientallen ambachten onder één dak reis je naar een landelijk festival.

Wat kun je verwachten op het festival?

Of je nu naar de Kunstmarkt of naar Noaberboeren gaat, de opzet is vergelijkbaar: een informele sfeer, veel demonstraties en de mogelijkheid om zelf de handen uit de mouwen te steken. De Kunstmarkt Haaksbergen 2025 (Kunst en Cultuur Twente) bood naast kunst ook workshops, een ballonnenclown en een springkussen voor kinderen.

Demonstraties en workshops

• Live-demonstraties van houtdraaien, koperslaan, batikken en wolspinnen.
• Workshops waar je onder begeleiding zelf een ambacht kunt proberen.
• Masterclasses en lezingen over de geschiedenis van ambachten (onderdeel van Ambacht in Beeld).

Eetkraampjes en kinderactiviteiten

• Op de Kunstmarkt was een terras met eten en drinken.
• Kinderen konden meedoen aan creatieve workshops, een ballonnenclown en een springkussen.
• De Noaberboeren-publieksdag bood eveneens braderie en eetkraampjes.

Wat dit betekent: de evenementen zijn zo opgezet dat je gerust een hele middag kunt rondstruinen, kijken, proeven en zelf maken. Vooral voor gezinnen is het een laagdrempelige kennismaking met oude ambachten.

Voor de bezoeker uit Haaksbergen of omstreken is de keuze simpel: de Kunstmarkt en Noaberboeren bieden een laagdrempelige, gratis kennismaking met oude ambachten. Wie een breder palet wil, reist naar een landelijk festival. De lokale evenementen bewijzen dat ambachtelijk vakmanschap springlevend is – gewoon, in het eigen park.

Gerelateerde lectuur: Medemblik Magische Lantaarn Parade 2024 · Wat te doen in ‘s-Hertogenbosch

Veelgestelde vragen

De praktische vragen gaan vooral over toegankelijkheid, vervoer en verblijf – zaken die een bezoek aan een buitenevenement bepalen.