Ons Campertje Hans Hanswijk: camperreis met Alzheimer

Weinig verhalen laten zo zien dat liefde en dementie heel goed samen kunnen gaan als dat van Hans en Wil Hanswijk. Na de diagnose Alzheimer in 2019 besloot Hans niet bij de pakken neer te zitten, maar met zijn vrouw in hun camper Europa te verkennen – dit artikel bundelt alles over hun ontroerende reis, het boek en de documentaire, en wat je zelf kunt leren over mantelzorg en dementie.

Leeftijd Hans Hanswijk: 80 jaar (2025) · Diagnose Alzheimer bij Wil: 2019 · Reisafstand in camper: > 10.000 km · Releasedatum boek ‘Ons Campertje’: 29 september 2023 · Aantal pagina’s boek: 144

Een overzicht van de belangrijkste feiten uit het boek ‘Ons Campertje’ en het verhaal eromheen.

Wie zijn Hans en Wil Hanswijk?

Hans Hanswijk, geboren in 1945, is een geboren Alphenaar die zijn leven lang al reislustig was. Zijn vrouw Wil deelde die passie. Samen trokken ze eropuit in hun camper, lange tijd zonder dat er iets aan de hand leek. Tot 2019, het jaar dat Wil de diagnose Alzheimer kreeg.

• Hans is mantelzorger en schrijver van het boek ‘Ons Campertje’
• Wil is de Alzheimerpatiënt die met haar man door Europa reist
• Het stel heeft samen vele duizenden kilometers afgelegd door Frankrijk, Portugal, Spanje, Scandinavië en meer

Wat dit verhaal bijzonder maakt: in plaats van Wil in een instelling te plaatsen, koos Hans ervoor om haar 24/7 te verzorgen en tegelijkertijd hun gedeelde droom van reizen voort te zetten. Het is een tegenwicht tegen het beeld dat dementie het einde van een zinvol leven betekent.

Is de camper in ‘Ons campertje’ dement?

Een begrijpelijke vraag die soms opduikt bij mensen die de titel horen. Het antwoord is simpel: nee, de camper heeft geen dementie. De camper is het voertuig waarmee Hans en Wil reizen. De titel ‘Ons Campertje’ verwijst naar hun geliefde camper, die symbool staat voor hun vrijheid en de manier waarop ze samen het leven vormgeven.

Wat is de verwarring rond de camper en dementie?

De verwarring ontstaat doordat de documentaire én het boek allebei over dementie gaan. Mensen die alleen de titel horen, denken soms dat ‘Ons Campertje’ de naam is van een persoon met dementie. In werkelijkheid draait het om de reis van een echtpaar waarvan de vrouw Alzheimer heeft.

Wat is het verschil tussen een camper en dementie?

• Een camper is een voertuig om in te reizen en te slapen
• Dementie is een progressieve hersenaandoening die het geheugen en gedrag aantast
• In het geval van Hans en Wil is de camper het middel om met dementie om te gaan – niet de aandoening zelf

De implicatie: taal speelt een rol in hoe we naar dementie kijken. Dat een camper in dezelfde adem wordt genoemd als Alzheimer laat zien hoe onwennig we nog met deze ziekte omgaan.

Waar kan ik de documentaire ‘Ons Campertje’ bekijken?

De documentaire over Hans en Wil is te zien via NPO Start, het streamingplatform van de Nederlandse Publieke Omroep. De uitzending vond plaats in het kader van NPO Doc, het documentaireprogramma van de NPO. Ook zijn er speciale vertoningen georganiseerd, zoals in Lux Nijmegen in samenwerking met Alzheimer Nederland (Alzheimer Nederland (patiëntenorganisatie)).

NPO Doc terugkijken via NPO Start

• NPO Start is gratis toegankelijk via npostart.nl (NPO Start (publieke omroep))
• De documentaire is terug te vinden onder het label NPO Doc
• Voor extra functies (geen reclame, offline kijken) kun je NPO Plus nemen

Vertoning bij Alzheimer Nederland en lokale bioscopen

Alzheimer Nederland organiseerde in 2024 bijvoorbeeld een speciale vertoning in filmhuis Lux in Nijmegen. Dergelijke evenementen worden aangekondigd via regionale afdelingen van de organisatie. De patroon: de documentaire bereikt via twee kanalen een breed publiek – digitaal via NPO en fysiek via Alzheimer Nederland. Voor mantelzorgers is de kracht van dit verhaal dat het niet alleen een film is om te kijken, maar ook een startpunt voor gesprek.

Wat is obsessief gedrag bij dementie?

Obsessief of herhalend gedrag is een veelvoorkomend symptoom van dementie, zoals steeds dezelfde vragen stellen, telkens dezelfde handeling herhalen of rusteloos rondlopen. In de documentaire en het boek van Hans en Wil komt dit thema aan bod in de context van hoe Hans met Wil omgaat.

Voorbeelden van obsessief gedrag bij Alzheimer

• Steeds dezelfde vraag stellen over de route of het doel van de reis
• Herhalen van handelingen zoals het in- en uitpakken van de camper
• Rusteloos lopen of doelloos rondkijken
• Fixatie op een bepaald onderwerp, zoals het zoeken van een bepaalde camping

Hoe ga je als mantelzorger om met herhalend gedrag?

• Rust en structuur: een vaste dagindeling helpt onrust te verminderen
• Afleiding: bied een andere activiteit aan, zoals samen de omgeving verkennen
• Validatie: erken de emotie achter de vraag, in plaats van de vraag zelf te beantwoorden
• Geduld: herinner jezelf eraan dat het gedrag geen opzet is, maar een symptoom

Waarom dit ertoe doet: voor mantelzorgers zoals Hans is het omgaan met herhalend gedrag een van de grootste uitdagingen. Zijn aanpak – blijven reizen in plaats van thuiszitten – laat zien dat een verandering van omgeving soms juist rust brengt.

Kan iemand met dementie nog thuis wonen?

Het antwoord op die vraag hangt af van het stadium van de dementie. In de vroege stadia is thuiswonen met dementie heel goed mogelijk, met goede ondersteuning van mantelzorg en thuiszorg. Hans en Wil zijn hier een sprekend voorbeeld van: zij kozen niet alleen om thuis te blijven wonen, maar maakten van heel Europa hun thuis.

Voorwaarden voor thuiswonen met dementie

• Een veilige en vertrouwde omgeving
• Voldoende mantelzorg (gemiddeld 24/7 in latere stadia)
• Professionele thuiszorg die op afroep beschikbaar is
• Dagbesteding of activiteiten die aansluiten bij de interesses
• Een netwerk van familie, buren of vrijwilligers

Wanneer is verzorgingstehuis nodig?

• Als de mantelzorger overbelast raakt of zelf gezondheidsproblemen krijgt
• Bij gevaarlijk gedrag zoals dwalen, vallen of agressie
• Wanneer 24/7 toezicht nodig is dat thuis niet haalbaar is
• Bij incontinentie of andere medische complicaties die gespecialiseerde zorg vereisen

De afweging: voor Hans was de camper niet alleen een voertuig, maar ook een manier om thuiswonen te herdefiniëren. Zolang Wil zich veilig voelt in de camper en Hans de zorg aankan, is dat hun ‘thuis’. Voor andere mantelzorgers in Nederland geldt hetzelfde principe: thuis is niet per se een huis, maar een plek waar de persoon met dementie zich geborgen voelt.

Wat moet ik allemaal regelen bij dementie?

Het regelen van zaken bij dementie kan overweldigend zijn. Alzheimer Nederland adviseert om tijdig een volmacht, wilsverklaring en zorgplan op te stellen. Het verhaal van Hans laat zien dat die regelingen niet alleen bureaucratisch zijn, maar ook praktisch – zoals het kiezen van een camper die geschikt is voor zorg.

Juridische en financiële zaken (Alzheimer Nederland)

• Volmacht: regel dat iemand de financiële en medische beslissingen mag nemen
• Wilsverklaring: leg vast welke medische behandelingen je wel of niet wilt
• Zorgplan: maak een overzicht van alle zorgbehoeften en wie wat doet
• Notaris: ga tijdig naar de notaris voor testament en volmacht

Medische zorg en dagbesteding

• Huisarts: is het eerste aanspreekpunt en verwijst naar specialist (Thuisarts.nl (patiëntenorganisatie))
• Thuiszorg: kan helpen bij persoonlijke verzorging en medicatie
• Dagbesteding: biedt structuur en sociale contacten voor de persoon met dementie
• Casemanager dementie: coördineert alle zorg en ondersteunt de mantelzorger

Wat dit betekent: Hans regelde zijn zaken op zijn eigen manier – spontaan, reizend, zonder vastomlijnd plan. Voor de meeste Nederlanders is het verstandiger om wel een gestructureerd zorgplan te maken. Het Landelijk Dementie Programma van Alzheimer Nederland biedt hiervoor gratis hulpmiddelen.

De les: tijdig regelen voorkomt dat keuzes uit handen worden genomen – een boodschap die Hans’ verhaal extra kracht geeft.

Waar kan ik NPO Doc kijken?

NPO Doc is een programma-onderdeel van de NPO, te bekijken via NPO Start (gratis) en NPO Plus (extra opties). Het is beschikbaar op tv (via digitale televisie), tablet en smartphone.

NPO Start en NPO Plus

• NPO Start: gratis streaming met reclame, toegang tot alle NPO-programma’s
• NPO Plus: betaalde versie zonder reclame, met offline kijken en extra documentaires
• NPO Doc documentaires zijn ook terug te vinden via de NPO Doc-website

Smart TV en apps

• De NPO Start app is beschikbaar voor Android en iOS
• Smart TV’s van Samsung, LG, Philips en Sony ondersteunen de app
• Via Chromecast en AirPlay kun je de documentaire op groot scherm bekijken

De les: voor wie ‘Ons Campertje’ wil zien, is het goed om te weten dat de documentaire niet eindeloos online staat. NPO verwijdert uitzendingen na verloop van tijd. Als de uitzenddatum gepasseerd is, blijf dan de NPO Doc-pagina checken voor herhalingen of speciale vertoningen via Alzheimer Nederland.

“De liefde spat van het reisverhaal van Wil en Hans af,” schreef het AD in februari 2024. Hans antwoordde daarop in een Facebook-bericht: “Het is zwaar, maar ook mooi. Ze lacht nog elke dag, en dat is alles wat ik wil.”

Alzheimer Nederland omschrijft de documentaire als “een bijzonder verhaal over liefde, zorg en de uitdagingen van een leven met dementie”. “Het laat zien dat je met dementie nog veel kunt, zolang je de juiste ondersteuning hebt.”

Het verhaal van Hans en Wil Hanswijk is meer dan een persoonlijk reisverslag. Het is een bewijs dat dementie niet het einde hoeft te betekenen van avontuur, intimiteit en eigen regie. Voor mantelzorgers in Nederland die worstelen met de vraag of thuis wonen nog kan: Hans laat zien dat het antwoord niet in een stenen huis ligt, maar in de bereidheid om samen nieuwe wegen te vinden – letterlijk en figuurlijk. De boodschap voor de zorgsector: ondersteuning op maat, die meebeweegt met het leven van de cliënt, werkt beter dan een standaardzorgplan.